Wsłuchaj się w kino.

Specjalne pokazy klasyka światowego kina – „Windą na szafot” oddają hołd największemu w historii artyście jazzowemu – Milesowi Davisowi w 100. rocznicę Jego urodzin.

„Windą na szafot” Louisa Malle’a nie tylko przetarł szlaki dla francuskiej Nowej Fali, ale zarazem połączył w sposób bezprecedensowy kino z jazzem. Ten stylowy kryminał noir, zyskał nieśmiertelność z wielu powodów, a jednym z nich jest bez wątpienia hipnotyzująca ścieżka dźwiękowa autorstwa samego geniusza jazzu – Milesa Davisa, którego 100. rocznica urodzin przypadła 26 maja 2026 roku.

Muzyka w tym filmie nie jest tylko tłem; trąbka Davisa staje się niemal wewnętrznym głosem bohaterów, podkreślającym ich samotność i narastający fatalizm ich położenia. Z jej powstaniem wiąże się też jedna z najpiękniejszych legend w historii muzyki. Davis, przebywając akurat w Paryżu, przygotował oprawę muzyczną w ciągu zaledwie jednej nocy. Sesja nagraniowa opierała się na samej improwizacji – zespół oglądał zapętlone fragmenty filmu i na żywo reagował na to, co dzieje się na ekranie. Brak przygotowania zrodził surowe, melancholijne brzmienie, które dziś owiane jest legendą i zachwyca od dekad melomanów.

Muzyka z „Windą na szafot” od lat uznawana jest za jeden z najlepszych soundtracków w historii.

Paryż w rytmie jazzu, zbrodnia w rytmie serca.

„Windą na szafot” (Ascenseur pour l’échafaud) z 1958 roku to nie tylko debiut fabularny Louisa Malle’a, ale kamień milowy, który przetarł szlaki dla francuskiej Nowej Fali. Legendarne dzieło niepokornego twórcy znad Sekwany to stylowy kryminał noir, w którym melancholijna atmosfera paryskich ulic być może jest nawet ważniejsza od fabularnej intrygi. W centrum historii jest zbrodnia popełniona przez Juliana Taverniera na mężu swojej kochanki. Może to morderstwo byłoby doskonałe, gdyby nie „drobny” szczegół, który powoduje, że Julian musi wrócić na miejsce zbrodni.

„Windą na szafot” to przede wszystkim nastrojowe kino osiągnięte pionierskim zastosowaniem małych kamer, swobodną konstrukcją, pięknymi zdjęciami i niezapomnianą, stworzoną w ciągu doby, legendarną muzyką geniusza jazzu – Milesa Daviesa. To także pierwszy film w którym mogła odsłonić swój talent przyszła ikona francuskiego kina – Jeanne Moreau.

Partner dystrybucji kinowej: Instytut Francuski w Warszawie.

Patroni medialni: JazzPress, Jazz Forum, SpoilerMaster – podcast do słuchania po seansie, Podwójne uderzenie, Po godzinach. Robert Ziębiński

Opinie o filmie:

Klasyczny thriller, gęsty jak dym w paryskim klubie jazzowym, w którym rysuje się kształt nadchodzącej Nowej Fali.

Michał Oleszczyk, SpoilerMaster

 

Jeden z najpiękniejszych filmów o tym, że winda potrafi naprawdę zmienić życie. A poważnie: Windą na szafot to pulsujący nerwowym jazzowym rytmem kryminał o ciemnej stronie miłości. No i muzyka Milesa Davisa — ikoniczna ścieżka dźwiękowa, która, podobnie jak film, nie starzeje się, tylko z czasem szlachetnieje.

Po godzinach. Robert Ziębiński

Malle bardzo umiejętnie podsyca klimat napięcia, posługując się nagrywanymi “na gorąco” improwizacjami jazzowymi.

Alicja Helman, Film kryminalny

Wirtuozerska koncepcja stylistyczna sprawia, że Windą na szafot oprócz swojej wysokiej klasy w gatunku sensacyjnym ma także wartość wybornego poematu wizualnego.

Adam Garbicz, Jacek Klinowski, Kino, wehikuł magiczny. Przewodnik osiągnięć filmu fabularnego. Podróż druga 1950-1959

Debiutancki kryminał o precyzji hitchcockowskiej.

Jerzy Płażewski, Historia filmu francuskiego

Fabuła jest tu tylko pierwszą warstwą za którą kryje się wiele rzeczy rozsadzających ramy konwencji filmu kryminalnego.

Wojciech Solarz, Film

Film, uznawany za początek francuskiej Nowej Fali w kinie, łączy autorskie spojrzenie z inspiracjami klasyką w wydaniu Bressona i Hitchcocka. Konstrukcja filmu jest zarazem precyzyjna i swobodna, opiera się na klasycznym suspensie, ale w atmosferze można wyczuć otwarcie na inną rzeczywistość oraz przestrzeń duchową bohaterów.

Adam Wyżyński, sfp.org.pl